Wanneer mensen horen dat ik lichaamsgericht therapeut ben, vragen ze zich soms af of er wel gepraat wordt in de sessies. En ook als therapeuten over het vak praten, ligt vaak de nadruk op het doorvoelen van overlevingsreacties bij lichaamsgerichte therapie. Natuurlijk is dit heel belangrijk. Dat neemt alleen niet weg dat praten ondersteunend kan zijn. Alleen niet op de manier waarop we dat vaak gewend zijn.
Waarom praten alleen niet helpt
Met alleen kennis en wilskracht verander je diepgewortelde patronen niet. Zeker niet bij ontwikkelingstrauma. We kunnen cognitief nog zoveel begrijpen en analyseren, maar als we niets met de traumareacties in ons lijf doen (die worden aangestuurd vanuit ons overlevingsbrein), dan gaat inzicht niets veranderen. Daarnaast kan eindeloos praten over traumatische gebeurtenissen, deze juist versterken en in het slechtste geval hertraumatiserend zijn.
Toch kan hierdoor de indruk worden gewekt dat praten in lichaamsgerichte therapie niet helpend is en we alleen moeten richten op doorvoelen. Zonde! Want juist de combinatie van reacties in het lichaam in veiligheid doorvoelen én onderzoekend praten maken een enorm verschil.
Wanneer praten wél waardevol is
Praten is waardevol wanneer het onderdeel wordt van een proces waarin denken, voelen en lichamelijke ervaring samenkomen. Woorden kunnen richting geven, betekenis creëren en bewustzijn vergroten. Ze kunnen helpen om dat wat impliciet aanwezig is, expliciet te maken.
Daarom dit blog om nuance te brengen in wanneer praten kan helpen, juist ook bij lichaamsgerichte therapie.
Zicht krijgen op terugkerende reacties en gewoontes
Veel gedrag gaat automatisch. Door samen te verkennen wat er gebeurt in concrete situaties, ontstaat herkenning. Niet alleen mentaal, maar ook in wat je voelt in je lichaam terwijl je erover vertelt.
Beperkende overtuigingen en interpretaties ontmantelen
Veel overtuigingen ontstonden ooit als beschermingsmechanisme en zijn nu een blinde vlek geworden. Bijvoorbeeld:
- Ik ben te veel.
- Ik moet alles alleen doen.
- Mijn behoeften doen er niet toe.
Door ze te onderzoeken, krijgen ze lucht. Wat eerst automatisch ging, krijgt bewustzijn. Door ze ook lichamelijk in veiligheid te ervaren en nieuwe keuzemogelijkheden te krijgen, verliezen ze hun automatisme.
Vastgezette reacties en emoties in veiligheid doorvoelen
Onder gedrag en overtuigingen zitten vaak oude emoties. Zoals: angst, schaamte, verdriet, woede. Door woorden te geven aan wat gevoeld wordt en tegelijk te leren in het lichaam te blijven kan deze lading langzaam ontladen.
Ruimte maken voor wat je voelt
Veel mensen hebben geleerd hun gevoelens weg te drukken. Door erover te praten in een veilige setting, terwijl je merkt wat er lichamelijk gebeurt, ontstaat ruimte om gevoelens toe te laten zonder overweldigd te raken.
Ontdekken wat je behoeften zijn.Veel mensen met ontwikkelingstrauma hebben hun behoeften weg moeten stoppen. Hierdoor kun je het heel moeilijk vinden om te weten wat je zelf wil en nodig hebt. Bijvoorbeeld: veiligheid, autonomie, erkenning, rust, verbinding. Door woorden te vinden voor die behoeften en ze te koppelen aan een ervaring, worden ze concreter en toegankelijker.
Automatische reacties doorbreken en nieuwe keuzes oefenen
Inzicht alleen verandert gedrag niet. Maar wanneer je herkent wat je doet, voelt wat eronder zit en merkt wat je eigenlijk nodig hebt, ontstaat keuzevrijheid. Dan kun je oefenen met andere reacties. Eerst in de therapiekamer, daarna in het dagelijks leven.
Nieuw gedrag integreren
Nieuwe patronen moeten landen in het lichaam. Dat vraagt herhaling, vertraging, aandacht. Praten helpt om ervaringen te duiden en te verankeren, zodat verandering duurzaam wordt.
Verandering gebeurt in relatie
Therapie gaat voor een groot deel om ervaren in contact. Iemand die luistert als jij vertelt, erkent wat moeilijk is en valideert wat jij voelt, helpt om nieuwe relationele ervaringen op te doen. Opmerken hoe dat voelt en stap voor stap ruimte maken voor nieuwe relationele ervaringen, maakt dat je oude patronen van onveiligheid kunt loslaten, en in je eigen tempo kunt ervaren dat contact ook steunend, veilig en wederkerig kan zijn. Daardoor groeit er vertrouwen in de ander, in de relatie en in jezelf.
Tot slot
Praten en voelen zijn geen tegenpolen. Het is juist de samenwerking tussen woorden, lichamelijke ervaring en de therapeutische relatie die verandering mogelijk maakt. Woorden geven richting en betekenis. Het lichaam geeft diepte en waarheid. In een veilige relatie mogen beide er zijn.
Wanneer inzicht verbonden raakt met ervaring, ontstaat er een echte, belichaamde verandering omdat je systeem leert dat het anders en veiliger kan.
Wie ben ik?
Ik ben Linda Schreuder, lichaamsgericht coach en therapeut. In mijn praktijk begeleid ik volwassenen met ontwikkelingstrauma bij het vinden van rust en stevigheid van binnenuit. Daarnaast geef ik workshops en schrijf ik over lichaamsgericht werken, liefde en relaties, trauma en heling, zelfliefde en zelfzorg.
Samen patronen onderzoeken?
Wil je graag samenwerken? Stuur me een berichtje en we plannen een kennismaking in.