Je begrijpt waar je patronen vandaan komen en toch merk je misschien dat je nog steeds automatisch voor anderen zorgt. Of je bent nu in een fase waarin je meer naar jezelf wil luisteren. Misschien merk je dan dat weten iets anders is dan voelen. Dat kan soms frustrerend zijn. Maar je overlevingsstrategieën zijn niet ontstaan omdat je iets niet begreep. Ze zijn ontstaan omdat je zenuwstelsel ooit heeft geleerd dat ze nodig waren om veilig te blijven. En daarom verdwijnen ze niet door nóg meer inzicht. Ze maken langzaam plaats voor iets nieuws wanneer je systeem steeds opnieuw ervaart: "Ik ben veilig, ook als ik mezelf blijf." Dat is de beweging van overleven naar zelfverbinding: je hoeft steeds minder te verlaten wat er in jou leeft. In dit blog zeven routes naar meer zelfverbinding.
1. Luister naar je behoeften
Zelfverbinding begint met een eenvoudige vraag. Wat heb ik eigenlijk nodig? Voor veel vrouwen is dat lastig. niet omdat ze geen behoeften hebben, maar omdat ze jarenlang gewend zijn geweest om eerst af te stemmen op anderen. Ze weten precies wat hun partner nodig heeft, hun kinderen, hun cliënten en hun collega's. Maar wanneer ze zichzelf diezelfde vraag stellen, is het vaak een stuk lastiger om erbij te komen. Waar het omgaat, is dat je jezelf deze vraag steeds meer gaat stellen. Ook al weet je het antwoord niet meteen, is het een helende beweging. Je zegt dan namelijk tegen jezelf: 'ik neem jouw behoefte serieus. Veiligheid begint wanneer je jezelf serieus neemt.
2. Bescherm wat belangrijk voor je is
3. Kom in beweging vanuit wie jij bent
Veel overlevingsstrategieën draaien om vermijden.
Niet opvallen.
Geen conflict veroorzaken.
Iedereen tevreden houden.
Daardoor voelt handelen soms alsof er ontzettend veel op het spel staat.
Maar herstel vraagt iets anders.
Niet handelen vanuit angst.
Maar vanuit jouw waarden.
Vanuit wat voor jou belangrijk is.
Dat kan iets kleins zijn.
Een afspraak verzetten omdat je moe bent.
Je mening uitspreken.
Een middag vrij nemen.
Of eindelijk kiezen voor iets waar jij blij van wordt.
Elke keuze waarin jij jezelf meeneemt, leert je zenuwstelsel:
"Ik heb invloed."
"Ik mag kiezen."
"Mijn behoeften doen ertoe."
En dat geeft iets terug wat veel mensen onderweg zijn kwijtgeraakt:
autonomie.
4. Herstel de verbinding met jezelf
Misschien is dit wel de stap die het vaakst vergeten wordt.
Want hoe bewust je ook leeft…
je zult jezelf soms opnieuw verliezen.
Je zegt toch weer "ja" terwijl je "nee" voelde.
Je merkt pas achteraf dat je over je grens bent gegaan.
Je schiet weer in pleasen.
Of je reageert heftiger dan je eigenlijk wilde.
Vroeger betekende zo'n moment misschien:
"Zie je wel. Ik leer het nooit."
Maar herstel betekent iets anders.
Herstel betekent niet dat je nooit meer terugvalt.
Herstel betekent dat je steeds sneller terugkeert.
Dat je jezelf niet veroordeelt.
Maar nieuwsgierig wordt.
"Wat had ik op dat moment eigenlijk nodig?"
Elke keer dat je jezelf weer liefdevol terughaalt…
bouw je veiligheid.
Niet omdat je perfect bent.
Maar omdat je jezelf niet meer alleen laat.
5. Geef jezelf toestemming om te voelen
Veel sterke vrouwen zijn heel goed in begrijpen.
Maar voelen is iets anders.
Verdriet.
Boosheid.
Angst.
Blijdschap.
Verlangen.
Gevoelens zijn geen fouten die opgelost moeten worden.
Het zijn signalen.
Hoe meer jij ruimte maakt voor wat je voelt…
hoe minder hard je zenuwstelsel hoeft te schreeuwen om gehoord te worden.
Veiligheid ontstaat wanneer niets in jou meer weggestopt hoeft te worden.
6. Geef jezelf de ruimte om je uit te drukken
Wat je niet voelt…
kun je vaak ook niet uitspreken.
En wat je niet uitspreekt…
blijf je met je meedragen.
Expressie is daarom een belangrijk onderdeel van heling.
Dat kan een eerlijk gesprek zijn.
Schrijven.
Creativiteit.
Huilen.
Lachen.
Of simpelweg zeggen:
"Dit klopt niet voor mij."
Jezelf uitdrukken is niet alleen communiceren.
Het is jezelf toestemming geven om zichtbaar te zijn.
7. Zoek verbinding zonder jezelf kwijt te raken
We verlangen allemaal naar verbinding.
Maar veel mensen hebben geleerd dat verbinding betekent dat je jezelf moet aanpassen.
Dat je rekening houdt met iedereen.
Dat je geen ruimte inneemt.
Echte verbinding werkt anders.
Daarin hoef je jezelf niet te verliezen.
Je kunt verbonden zijn…
én een grens aangeven.
Je kunt liefdevol zijn…
én "nee" zeggen.
Je kunt dichtbij de ander zijn…
zonder afstand te nemen van jezelf.
Misschien is dát wel de mooiste vorm van veiligheid.
8. Heling is steeds opnieuw thuiskomen bij jezelf
Veel mensen zien heling als een eindpunt.
Alsof er een dag komt waarop je nergens meer door geraakt wordt.
Waarop je altijd rustig bent.
Altijd stevig.
Altijd veilig.
Maar zo werkt het niet.
Heling zit niet in perfectie.
Heling zit in de manier waarop je jezelf ontmoet wanneer het moeilijk wordt.
Wanneer je jezelf weer kwijtraakt…
en de weg terug weet.
Wanneer je voelt…
zonder jezelf te veroordelen.
Wanneer je een grens mist…
en hem de volgende keer iets eerder opmerkt.
Wanneer je jezelf niet langer probeert te veranderen…
maar leert te dragen.
Misschien is dat uiteindelijk wel de diepste vorm van innerlijke veiligheid.
Niet dat je nooit meer hoeft te overleven.
Maar dat je steeds minder vaak vergeet dat je ook een thuis hebt.
In jezelf.
Tot slot
Overlevingsstrategieën zijn niet jouw vijand.
Ze hebben je geholpen.
Ze hebben je beschermd.
Misschien zelfs jarenlang.
Maar wat je ooit hielp om te overleven, hoeft niet langer te bepalen hoe je leeft.
Innerlijke veiligheid ontstaat niet doordat je een ander mens wordt.
Ze ontstaat wanneer je, keer op keer, kiest voor de relatie met jezelf.
Want uiteindelijk is dat waar heling over gaat.
Niet leren hoe je iemand anders kunt worden.
Maar steeds opnieuw thuiskomen bij wie je altijd al was.